Hãy nhìn ảnh, đó là hotboy số một ở thung lũng Silicon hiện nay.
Hãy nhìn ảnh, đó là hotboy số một ở thung lũng Silicon hiện nay.

Năm 2008, Hammerbacher rời Facebook, nghỉ ngơi một thời gian rồi anh đồng sáng lập công ty phần mềm phân tích dữ liệu Cloudera. Nay anh mới 28 tuổi và nói về thung lũng Silicon của thời xa vắng với giọng đầy tự tin mà “quan trọng”, đặc biệt là khi đề cập tới những công ty đang “nóng” nhất làng công nghệ.
“Nếu thay vì dùng những cơ sở hạ tầng tuyệt diệu đó để “dụ” người ta bấm quảng cáo,” anh đặt câu hỏi, “họ dùng chúng để giải quyết những vấn đề khoa học hóc búa, thì thế giới ngày nay đã đổi khác đến đâu?” Thực tế Hammerbacher chẳng phải lập trình viên cũng chẳng phải kỹ sư, anh “chỉ” rất, rất giỏi toán mà thôi.
Hammerbacher lớn lên ở Indiana và Michigan trong một gia đình có bố làm công nhân trong dây chuyền của General Motors. Thời niên thiếu, anh chơi bóng chày hay đến nỗi nhà tuyển trạch từ hai trường ĐH Michigan và Havard giành giật nhau để có được tay ném này.
“Hoặc là theo nghiệp bóng chày, hoặc làm thơ, hoặc học toán,” anh nói. Hammerbacher chọn toán học và Havard. Không giống như một trong các bạn đồng học nổi tiếng của mình tại Havard, Mark Zuckerberg, Hammerbacher học đến lúc ra trường. Sau đó anh vào làm ở Bear Stearns.
Trên phố Wall, các tay làm toán siêu đẳng được gọi là “quant”. Họ là những người viết nên những thuật toán giao dịch sử dụng kho dữ liệu thị trường khổng lồ để từ đó ra những quyết định mua bán trong tích tắc.
Hammerbacher là một “quant” như thế. Sau 10 tháng làm việc, anh liên hệ lại với Zuckerberg và được mời làm cho Facebook ở California. Đó là lúc Hammerbacher chuyển từ nghiệp “quant” sang “want”, tức nghiên cứu về tiêu dùng.
Tại Facebook, các “want” ngồi chung với kỹ sư và nhà khoa học máy tính, nhưng việc họ làm đóng vai trò trung tâm: xử lý dữ liệu, tìm kiếm các xu hướng và xây dựng các công thức khiến quảng cáo nào sẽ xuất hiện trên máy tính của ai.
“Wants” đánh giá tính cách của từng loại khách hàng, đo đếm sở thích của họ với từng sản phẩm và tìm hiểu điều gì sẽ khiến khách hàng click quảng cáo.
“Ngày nay nhân viên “oai” nhất ở thung lũng Silicon không phải là kỹ sư phần mềm, mà là nhà toán học,” CEO Redfin, ông Kelman, nói. “Nhà toán học sẽ khiến bạn muốn xem thêm một quảng cáo nữa."
Đôi khi mục đích chỉ là khiến người ta thấy thoải mái. Zynga, nhà sản xuất những game nổi tiếng trên Facebook như CityVille và FarmVille, mỗi ngày thu thập 60 tỷ điểm dữ liệu (datapoint): họ chơi game bao lâu, chơi khi nào, họ mua những gì, v.v…
Các “want” (ở Zynga gọi là “ninja dữ liệu”) xử lý những thông tin ấy để tìm hiểu xem những ai thích viếng thăm nông trại và thành phố của các bạn, mọi người thường gửi tin nhắn tới đâu. Phát hiện của họ là: Người ta thích chơi hơn nếu được nhận quà từ các bạn, ví dụ như gỗ hay đinh để xây chuồng ngựa. Với những người không có nhiều bạn cùng chơi, các “want” tìm ra một cách:
“Chúng tôi giúp những người chơi ấy dễ tìm được các bộ phận trên khi chơi hơn, thế nên họ ít phải dựa vào việc nhận quà từ bạn chơi,” Ken Rudin, Phó Chủ tịch phụ trách phân tích của Zynga, nói
Các chương trình hướng tới người tiêu dùng này gần giống như những gì các “quant” làm trên Phố Wall. Ví dụ như một hệ thống “want” có thể theo dõi mọi người đang tìm kiếm gì trên Google, họ viết gì trên Gmail và website nào được họ truy cập.
“Bạn thu thập tất cả những dữ liệu ấy và xây dựng nên những mô hình ra quyết định cực nhanh dựa trên lịch sử và các quyết định mua bán của họ,” Will Price, CEO của công ty quảng cáo trực tuyến Flite, nói. “Bạn phải tính xong tất cả những thứ đó trước khi trang web load xong."
Cuối cùng, công ty công nghệ quảng cáo mang đến cho khách hàng những gì họ muốn và trong nhiều trường hợp là những dịch vụ giá trị.
Google cho phép truy cập miễn phí tới phần lớn thông tin trên thế giới kèm theo bản đồ miễn phí, phần mềm văn phòng và phần mềm trên smartphone. Google cũng kiếm lời từ quảng cáo và dùng nó cho các dự án mạo hiểm như chế tạo xe hơi tự lái và đưa robot lên mặt trăng.
“Thời đại quảng cáo” cũng mang lại cho các “want” một thứ: đó là giúp họ không còn bị coi là “đồ ngốc”. “Nó giúp những người thường suy nghĩ bằng não trái có thêm cơ hội nghề nghiệp,” Doug Mack, CEO One Kings Lane, nói. “Những người đáng lẽ làm kỹ sư nay có thể làm marketing, kinh doanh và thậm chí là bán hàng. Họ có cơ hội được trở thành lãnh đạo.”
Và trong khi các “want” dò xét tâm lý người tiêu dùng và thăng tiến trong sự nghiệp thì giới đầu tư cũng có được thứ mình muốn, ít nhất là trên giấy: đó là mức định giá gần như không thể tưởng tượng nổi. Chỉ trong quý IV năm ngoái, giá trị của Zynga đã tăng 81% lên 8 tỷ đôla.