Một vị tham tán thương mại từng công tác nhiều năm tại Ấn Độ kể lại rằng, cả ông cũng không cứu được một doanh nghiệp Việt Nam khỏi thất bại trong một thương vụ lớn, chỉ vì vị Phó Tổng giám đốc bên ta thiếu sự kiên nhẫn với… bò.
Ở Ấn Độ có rất nhiều tôn giáo: Ấn Độ giáo (đạo Hindu), đạo Hồi, đạo Sick, đạo Jain, đạo Phật… cùng song song phát triển. Mỗi tôn giáo này có những tục lệ nghiêm ngặt riêng. Dó đó, điều hết sức quan trọng khi xây dựng quan hệ với đối tác Ấn Độ là bạn phải biết họ theo tôn giáo nào để có cách ứng xử “phải đạo” (theo nghĩa đen của từ này). Chẳng hạn, tín đồ Ấn Độ giáo kiêng ăn thịt bò, người theo đạo Jain lại không hề biết đến mùi vị thơm ngon của trứng gà, trứng vịt… vì họ kiêng ăn trứng!
Rất phổ biến tại các thành phố ở Ấn Độ, kể cả Thủ đô New Dheli, là cảnh các “cụ bò” cứ nghênh ngang đủng đỉnh khắp phố phường, mặc dù ở đó ngựa xe như nước. Cảnh sát cũng không đụng đến các “cụ”, bởi bò được tín đồ Ấn Độ giáo tôn thờ.
Năm ấy - vị tham tán thương mại kể lại - một đoàn doanh nhân ta sang đàm phán về việc liên doanh và mua máy móc thiết bị cho một nhà máy đường. Sau khi cơ bản hoàn tất các việc chính, đối tác Ấn Độ tổ chức cho đoàn Việt Nam đi chiêm bái đất Phật. Rất ưu ái, tranh thủ tình cảm của đoàn ta, phía bạn cử hẳn cán bộ cỡ giám đốc đi tháp tùng. Đoàn nghỉ chân tại một nơi có phong cảnh đẹp để giải khát và ăn nhẹ. Vị phó tổng giám đốc, trưởng đoàn ta tranh thủ ngả lưng, chợp mắt, lấy tờ báo vừa mua che lên người. Bất ngờ, một vài “cụ bò” tiến lại gần, thản nhiên ăn hết tờ báo một cách ngon lành. Một “cụ” còn vừa nhai vừa… tè. Vừa mất giấc trưa, vừa bị… ướt, vị phó tổng bật dậy, to tiếng quát, rồi đuổi đánh “cụ” bò.
Thế rồi cả đoàn đón nhận một quyết định hết sức bất ngờ. Vị giám đốc người Ấn Độ đột nhiên lạnh lùng tuyên bố kết thúc chuyến tham quan, quay về ngay New Dheli mà không hề giải thích lý do. Ít ngày sau, công ty Việt Nam nhận được email, với nội dung bên Ấn Độ từ chối liên doanh, từ chối cả việc hợp tác cung cấp máy móc thiết bị. Lý do là họ bị xúc phạm bởi việc vị lãnh đạo đoàn Việt Nam ngược đãi, bất kính với “cụ bò”. Không ai, không gì lay chuyển được quyết định ấy. Chẳng những thế, tiếng dữ đồn xa, công ty ta không còn cơ hội hợp tác với các công ty của Ấn Độ nữa.
Kết thúc câu chuyện, vị tham tán thương mại cười hóm hỉnh: “Một phẩm chất quan trọng của doanh nhân khi làm ăn với đối tác Ấn Độ là phải hết sức nhẫn nhịn trước các “cụ bò”!